Ana Sayfa Gayemiz Kur’an’ı Kerim Dinle Kur’an’ı Kerim Arapça Kur’an’ı Kerim Türkçe Soru Gönder
Nebi sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "…Dikkat! Sana işin başını, direğini ve en üst zirvesini haber veriyorum; (O da Allah'ın yolunda) CİHAD'dır!.." İbni Mace 3973, Albanî İrvâu'l-Ğalîl Fî Tahrîci Ehâdîsi Menari's-Sebîl 2/138
Ana Menü
Ayetler
Hadisler
Dualar
Sahabe Hayatı
Kur’an’dan Kıssalar
İlmihal
İman İle İlgili Konular
Abdest İle İlgili Konular
Namaz İle İlgili Konular
Zekat İle İlgili Konular
Oruç İle İlgili Konular
Hac İle İlgili Konular
Cihad İle İlgili Konular
Alış Veriş İle İlgili Konular
Nikah İle İlgili Konular
Boşanma İle İlgili Konular
Kıyafetler İle İlgili Konular
Yiyecek ve İçecekler İle İlgili Konular
Cinayetler İle İlgili Konular
Kitaplar
Esmau’l-Hüsna
Ahkamu’l-Cenaiz
Nimetlerin Şükrü
Cennetin Köşkleri
Mü’minin Silahı Dua
Kıyametin Alametleri
Tüm Detaylarıyla İmanın Şartları
Cennete Girmek İçin Otuz Sebep
Müslümanın Bilmesi Gereken Konular
Faydalı Bilgiler
Hadis Fihristi
Önemli Bilgiler
Ahiret İle İlgili Konular
Namaz İle İlgili Konular
Cenaze İle İlgili Konular
Tavsiye Ettiğimiz Kitaplar
Tevhid İle Alakalı Konular
Haramlar İle İlgili Konular
Albani Hakkındaki İftiralar
Bayramlar İle İlgili Konular
Geçmiş Ümmetlerin Kıssaları
Sakınılması Gereken Haramlar!
Sihir ve Cinler İle İlgili Konular
Kur’an’ı Kerim İle İlgili Konular
Rasulullah (SAV) İle İlgili Konular
Hadis Kitaplarının Zayıf Hadisleri
Sahih Buhari
Arkadaşına Gönder Sayfayı Yazdır

الْحَمْدُ ِللهِ وَحْدَهُ وَالصَّلاَةُ وَالسَّلاَمُ عَلَى مَنْ لاَ نَبِيَّ بَعْدَهُ

İmam Buhari Rahmetullahi Aleyh

İslam ümmetinin Kur’an’dan sonra yeryüzünde en sahih ve güvenilir olarak kabul ettiği kitabın yazarıdır. Bu kitaptaki hadisler imam Buhari’den önce yaşamış âlimler tarafından da sahihliğinde şüphe edilmemiştir. İmam Buhari’nin kitabının asıl ismi, Camiu’s-Sahih’tir.

Müslümanlar arasında itikadi, ameli ve ictimai her türlü meselelerde en çok ittiba edilen güvenilir eserler olarak kabul edilen kütübü sitte içinde en sahih olan, şüphesiz İmam Buhari’nin Camiu’s-Sahih’idir. Bütün Müslümanlar Kur’an’dan sonra en sahih kitap olduğu konusunda icma etmişlerdir.

İmam Buhari’nin Doğumu ve Gençliği

Muhammed el-Buhari, Buhara şehrinde hicri 194 yılı Şevval ayının 13. Cuma günü Cuma namazından sonra doğmuştur. Miladi 21 Temmuz 810 Buhari küçükken babası İsmail vefat etti. Buhari annesinin elinde bir yetim olarak büyümüştür. Orta boylu ve ince kurumlu bir bünyeye sahipti. İmam Buhari’nin gözleri küçükken görmez olmuş. Annesi rüyasında İbrahim (Aleyhisselam)’ı görmüş ve İbrahim (Aleyhisselam) ona:

−‘Ey Kadın oğluna çok dua etmen sebebiyle Allah oğlunun gözlerini geri verdi’ demiş ve ertesi gün sabah kalktığında bir bakmış ki rüyası gerçek olmuş oğlunun gözleri artık görüyormuş. İmam Buhari ilim ile terbiye edilip büyümüştür. Babasından büyük bir servet kalmıştır. İmam Buhari bu serveti, ilim öğrenirken kullanmıştır.

Muhammed el-Buhari, ilim tahsiline annesinin rehberliği altında memleketi Buhara’da başladı. Daha küçücük bir çocuk iken Kur’an’ı Kerim’i ezberledi ilk tahsilini bitirdi ve arapçayı iyice öğrendi. Daha mektepte iken kendisine hadis işitme sevgisi düşürüldü. Sonra 5 veya 6 sene içerisinde yani buluğa yaklaşırken on binlerce hadisi ezberledi, memleketinin bütün hadisçilerinin bilgilerine hâkim oldu.

Firabri şöyle der:

−Buhari’nin kâtibi olan Ebu Cafer ibni Ebi Hatim’den işittim o şöyle diyordu:

−Ben Buhari’ye:

“Senin işin nasıl başladı” diye sordum. İmam Buhari şöyle dedi:

−“Ben on yaşında yahut biraz daha küçükken mektebte kalbime hadis ezberlemek ilham oldu. Mekteb bittikten sonra ed-Dâhili’ye ve ondan başka üstadlara gitmeye başladım. Bir defasında ed-Dâhili insanlara okumuş olduğu bir hadislerden birinde; Sufyan, Ebuz-Zübeyr oda İbrahim’den senedini söyledi. Bunun üzerine ben ona:

−“Ebu’z-Zübeyr İbrahim’den rivayet etmedi” dedim. Bu itirazımdan dolayı beni azarladı. Bende kendisine:

−“Eğer yanında mevcutsa asıl nushaya müracaat ette bak dedim.” Hemen odasına gidip asıl nushaya baktı sonra bizim yanımıza döndü ve bana hitaben:

−“Ey çocuk o sened nasıldır” diye sordu. Ben:

−“O sened, Ez-Zübeyr İbnu Adiyy, İbrahim’den şeklindedir dedim.” Bunun üzerine benden kalemi aldı, kitabını düzeltti ve:

−“Sen doğru söyledin” dedi. Buhari’nin arkadaşları sen o zaman kaç yaşında idin? diye sordular.

Buhari:

−“On bir yaşında bulunuyordum” dedi.

Yine Buhari şöyle dedi:

−“Ben on sekiz yaşına girdiğim zaman Kitabu Kadaya’s-Sahabe et-Tabiin Sahabe ve Tabiinlerin Hüküm Suretleri Kitabı isimli eseri tasnif ettim. Sonra Medine’de Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in kabrinin yanı başında et-Tahiru’l-Kebiri tasnif ettim. Ben onu mehtablı gecelerde yazıyordum. Tarihim içinde az isim vardır ki o ismin sahibi hakkında ayrıca bende bir kıssa mevcud olmasın, lakin ben kitabın uzamasını istemediğim için bunları oraya katmadım.

Sonra Mısır’a ve Şam’a gittim. Hicaz’da altı sene ikamet ettim. Kûfe ve Bağdat’a kaç defa girip çıktığımı saymıyorum.”

İmam Buhari’nin Ezber Kuvveti

İmam Buhari’nin kâtibi Ebu Cafer ibni Ebi Hatim şöyle dedi:

−Ben Haşid ibni İsmail ile bir başkasında işittim şöyle diyorlardı:

−“Buhari tüysüz bir genç iken bizlerle beraber Basra üstadlarından hadis işitmeye gidip geliyordu. Herkes işittiklerini yazıyordu Buhari yazmıyordu. Böylece birçok günler geçti. Nihayet on altı gün sonra biz onun yazmamasından dolayı serzeniş ettik bunun üzerine İmam Buhari:

−“Bana karşı konuştunuz, haydi yazdıklarınızı ortaya koyunuz” dedi. Biz de ona onbeşbinden ziyade hadis çıkardık İmam Buhari bunların hepsini ezberden okudu. Nihayet biz kitaplarımızı onun ezberlediklerinden tashih edip düzelttik. Sonra imam Buhari:

−“Görüyor musunuz ben boşuna mı gidip geliyorum, günlerimi zayi mi ediyorum?” dedi. Biz de onun önüne kimsenin geçemeyeceğini anladık.

Suleym ibni Mücahid şöyle dedi:

−Ben Muhammed ibni Selam el-Beykendi’nin yanında idim bana:

−“Biraz önce gelmiş olaydın yetmişbin hadis bilen bir çocuk görecektin” dedi. Bu söz üzerine ben hemen dışarı çıkıp ona kavuştum ve:

−“Yetmişbin hadis ezbere bilen sen misin? dedim. İmam Buhari:

−“Evet, daha çoğunu da biliyorum. Sahabelerden ve Tabiinlerden sana herhangi bir hadis getirirsem, muhakkak ben onların çoğunun doğum yıllarını, vefat yıllarını ve sâkin oldukları yeri bilmişimdir” dedi.

İmam Buhari’nin İlim ve İbadetteki Gayreti

Katib Muhammed ibni Ebi Yahya şöyle dedi:

−Ebu Abdullah el-Buhari ile beraber bir seferde bulunduğumuz zaman, yaz ayları müstesna bir oda içinde bulunuyorduk. Ben onu daima bir gece içinde onbeş yirmi defa kalkıyor görürdüm. Kalktığı zaman çakmağı alır eliyle kandili ve ateşi tutuşturur, bir çok hadisler çıkarır onların üzerine alametler koyar sonra yatardı. Bir defasında ben ona:

−“Sen bunların hepsini nefsine yüklüyorsun da beni uyandırmıyorsun” dedim. Sonra imam Buhari bana:

−“Sen gençsin ben senin uykunu bozmak istemem” dedi.

Muhammed ibni Yusuf şöyle dedi:

−Bir gece Ebu Abdullah el-Buhari’nin evinde onun yanında bulunuyordum onun bir gece içinde birçok şeyleri hatırlamak için on sekiz defa kalkıp kandili yaktığı ve astığını saydım.

Miksem ibni Said de şöyle dedi:

−Ramazanın birinci gecesi olduğu zaman Muhammed ibni İsmail’in yanına ashabı toplanırlar, oda ona her rekatta yirmi ayet okuyarak namaz kıldırırdı. Kur’an’ı hatim edinceye kadar böyle devam ederdi. Seherde yarı ile üçte bir arası kadar Kur’an’ı Kerim okur ve her üç gecede bir seher sırası hatim yapardı.

Katibi şöyle dedi:

−İmam Buhari seher vaktinde on üç rekât namaz kılar ve bunlardan bir teki ile vitir yapardı.

İmam Buhari’nin Genel Çerçevede Fikirleri

İbni Hacer (Rahmetullahi Aleyh) şöyle dedi:

−“İmam Buhari sahihinin fıkhi faydalardan ve hikmetli nüktelerden hali olmamasını düşündü ve kendi anlayışıyla metinlerden birçok manalar çıkarıp bunları uygunluklarına göre kitabın bablarına dağıttı. Hüküm çıkarma hususunda ahkam ayetlerini ehemmiyetle alıp, onlardan bedi’ dalaletler çıkardı. Ayetlerin tefsirini çıkarmakta geniş geniş yollara girdi.

İşte bunlar Buhari’nin Sahih içindeki istinbat kudretine dalalet edici fıkhi hükümlere bakış çekmeye yetecek şehadetlerdir. Binaealeyh Buhari’nin bir fakih olduğu ve fakihlerin büyüklerinden bulunduğu hususunda çekişme yoktur.”

Şu da bilinsin ki âlimlerden hiçbiri bu hususta İmam Buhari’nin ulaştığı ilmi salâbet derecesine ulaşmadı. Manalar istinbat etmeye ve hadisten fıkıh inceliklerini çıkarmaya, rivayet edilen hadisle irtibatı bulunan hükümlere dalalet edici bab başlıkları yazmaya Buhari kadar kimse sebep aramadı.

“Fadl ancak Allah’ındır O, onu dilediği kimselere tahsis eder.”

Sahihinde ihtiva ettiği meselelere bakış açısını derinleştiren kimse Buhari’nin asla mukallid olmayan mutlak bir müctehid olduğunu anlar. Çünkü uslubu onun kendi mezhebini teyid için hüccet ikame ettiğini açıkça göstermektedir. Fakat o takvasının şiddetinden dolayı kendi reyi imamlardan birinin reyine muvafık olduğu zaman, o reyi ilk kaaline nisbet eder.

Her ne kadar o rey aynı zamanda kendi reyi olsada. Öncelik hukukunu muhafaza etmek ve halefin müssis olan selefin hakkını inkar edemeyeceği bir kapı açmamak için bu yola gider. Boşalma olmaksızın iki sünnet yerinin (iki cinsel uzuv) birbirine dokunmasında yıkanmasının vacib olmaması meselesi gibi.

Zira bu görüş halife Osman bin Affan (Radiyallahu Anh)’ın görüşüdür. Şu kadar ki Buhari bu görüşü tercih etmiştir. Nitekim Buhari daha birçok meselede farklı görüşler tercih etmiştir ki onlar eş-Şeyh Cemaleddin el-Kaasımi ed-Dımeşki bir yere toplamıştır. Bunlar “Bu imamın Furûdaki tercihleri” unvanıyla getirilebileceği gibi, bab başlıkları:

1) Bayram namazı kılan kimseden, Cuma namazı düşeceği.

2) İçinde timsaller bulunan müstesna, kilisede namaz kılmanın cevazı.

3) Kadının mescid içinde bir çadır kurması ve orada uyumasının cevazı.

4) Erkeklerin mescid içinde uyumasının cevazı.

5) Mescid içinde şiir rivayet etmenin cevazı.

6) Mescid içinde harb aletleriyle eğitim yapmanın cevazı.

7) Müşrik bir kişinin mescide girmesinin cevazı.

8) Mescid içerisinde arka üzeri yatma ve ayak uzatmanın cevazı.

9) Hasta kimsenin öğleyle, ikindi ve akşamla, yatsı namazlarını birleştirip kılmasının cevazı.

10) Bid’atçının imamlığının cevazı.

11) İmam ile cemaat arasında bir nehir, yol veya duvar bile olsa uymanın caiz olacağı.

12) Namaza ikamet edildiği zaman bir ihtiyaçtan dolayı konuşmanın cevazı.

13) Kadınların geceleyin ve alaca karanlıkta mescide çıkmalarının cevazı.

14) Kocanın kadına mescide çıkma izni vermesinin meşruluğu ve çıkmaktan men etmesinin keraheti.

15) Köylerde ve şehirlerde Cuma namazı kılmanın meşruluğu.

16) Yağmurdan dolayı Cuma namazını terk etmenin cevazı.

17) Harb maslahatı ve düşmandan korunmak için namazı vaktinden geriye bırakmanın cevazı.

18) Bayram günü kadınlar, bayram namazı kılınan yere geldikleri takdirde imamın kadınlara nasihat etmesinin meşruluğu.

İmam Buhari’nin Ölümü

İbni Adiy şöyle dedi:

−Ben Abdulkuddus ibni Abdilcebbar’dan işittim, o şöyle diyordu:

Buhara valisi Halid ibni Ahmed, Buhari’nin Buhara’dan çıkamasını emrettiği zaman Buhari Semerkand köylerinden bir köy olan ve Semerkand’dan iki fersah kadar uzaklıkta olan Hartenk’e çıkıp gitti. Orada Buhari’nin akrabaları vardı onların yanına kaldı.

Ravi dedi ki:

−Ben Buhari’den işittim, gecelerden bir gece namazı bitirmiş olduğu halde duasında şöyle diyordu:

−“Ey Allah’ım! Bunca genişliğine rağmen arz bana dar geldi. Yaşamak benim için hayırlı ise, beni yaşat! Ölmek benim için hayırlı ise, benim canımı al!” İmam Buhari’nin bu duasından bir ay geçmeden, Allah onun ruhunu aldı.

Buhari bize:

−“Beni üç bez içinde kefenleyin. Kefenimde gömlek ve başlık bulunmasın” demişti. Nihayet onu kefenleri içine koyduk, üzerine cenaze namazı kıldık ve çukuru içine yerleştirdik. Kabrinin etrafından misk gibi güzel bir koku yayıldı ve güzel koku yayılması günlerce devam etti.

İnsanlarda günlerce onun kabrine gidip gelmeye ve toprağından almaya başladılar. Hatta kabir meydana çıktı. Biz onun kabrini bekçilerle muhafaza etmeye kadir olamıyorduk. Kabrinden toprak alanlar bize galip oluyorlardı. Nihayet biz hiç kimse kabre ulaşmaya kadir olmasın diye kabir üzerine parçaları birbirine geçirilip sokuşturulmuş ağaçtan kafes diktik. Buhari’nin vefatından sonra bu hali muhalifleri yanında zikr olunca onlardan bazısı Buhari’nin kabrine gidip tevbe ve pişmanlık izhar etmişlerdir.

İmam Buhari’nin Eserleri

1) El-Camiu’s-Sahih

2) Edebu’l-Müfred

3) Birru’l-Valideyn

4) Et-Tarihu’l-Kebir

5) Et-Tarihu’l-Evsad

6) Et-Tarihu’s-Sağir

7) Halku Ef’âlil İbad

8) Kitabu’d-Duafa

9) El-Cami’ul-Kebir

10) El-Müsnedü’l-Kebir

11) Et-Tefsiru’l-Kebir

12) Kitabu’l-Eşribe

13) Kitabu’l-Hîbe

14) Esamiu’s-Sahabe

15) Kitabu’l-Vuhdân

16) Kitabu’l-Mebsûd

17) Kitabu’l-Künâ

18) Kitabu’l-Fevâid

19) Ref’ul-Yedeyn Fi’s-Salat

20) Kitabu’l-Kıra Halife’l-İmam

21) Sülâsiyât

 

سُبْحاَنَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ

Bu Sayfa 48057 Kez Okundu
 Sayfa Başı 
Sahih Hadisler - Kur’an ve Sahih Sünnet
www.hadisler.com | www.sahihhadisler.com | www.sahihhadisler.net